V8, półtora piętra i tona chromu, czyli kup sobie autobus

„Stary autobus”. Powiedz mi, proszę, Drogi Czytelniku, jaki obraz maluje Ci się przed oczyma na takie hasło? Pekaesowski „Ogórek” wiozący Cię na bieszczadzkie/mazurskie/nadmorskie wakacje w latach 80.? Sfatygowany Ikarus, ewentualnie Jelcz PR110, którym w zacinającym listopadowym deszczu dojeżdżałeś do szkoły dekadę później? A może w ogóle jesteś już z tych roczników, co to podobnych wehikułów czynnie nie pamiętają, a „autobus” kojarzy im się wyłącznie z anonimową, bezpłciową niskopodłogową puszką na pasażerów?

Jakkolwiek by nie było, nie przejmuj się, bo…

General Motors PD-4501 Scenicruiser

… i tak pozostaje poza zasięgiem Twojej pamięci. Model powstawał w latach 1954-56 specjalnie dla amerykańskiego przedsiębiorstwa Greyhound. Tak, dobrze czytasz. Nie, ojczyzna Wuja Sama nijak nie kojarzy się ani z efektywnym, ani z efektownym transportem publicznym. Niemniej, siedem z okładem dekad temu około tysiąca takich pojazdów zostało zbudowanych dla firmy obsługującej międzymiastowy transport autobusowy w USA.

Papuć.

Chrom i glam

Wspomniane wyżej lata 50. poprzedniego stulecia to w motoryzacji era chromu i błyszczącej estetycznej ostentacji. Scenicruiser wpisuje się w tę stylistykę nie gorzej, niż ikony epoki, takie jak Cadillac Eldorado, Chevrolet Bel Air, czy Chrysler New Yorker.

Autobus półtorapokładowy

Swą charakterystyczną sylwetkę General Motors Scenicruiser zawdzięcza podziałowi pokładu na dwa poziomy. Wejście oraz miejsce pracy kierowcy (i ewentualnej załogi) znajdują się niżej, podczas gdy miejsca siedzące dla pasażerów rozplanowano wyżej. Poza ciekawym efektem wizualnym, taki design pozwolił osiągnąć przepastną przestrzeń ładunkową, a jednocześnie pojazd jest niższy od typowych double-deckerów, co pozwala mu np. swobodnie mieścić się pod wiaduktami.

Problemy wieku dziecięcego

Wielbiciele klasycznych amerykańskich autobusów utrzymują, iż rzeczony nowatorski design Scenicruiserów miał też swoje słabe strony. Ponoć w momencie, gdy pierwsze – o czym jeszcze zaraz – egzemplarze zjeżdżały z taśmy, nie wszystkie części były odpowiednio przygotowane do produkcji. Co więcej, Amerykanom brakowało wówczas dieslowskiego silnika V8, toteż we wczesnych sztukach pracowały… po dwie jednostki czterocylindrowe. Jak sobie łatwo wyobrazić, ówcześni mechanicy Greyhounda raczej nie piali z zachwytu.

Ten Poprawiony™

Na szczęście, mimo iż omawiany egzemplarz pochodzi z bardzo wczesnej serii – za chwilę do tego wrócę – obecnie wyposażony jest w silnik Detroit Diesel 8V-71. Ta legendarna dwusuwowa jednostka nie słynie może z wybitnie przyjemnego dźwięku pracy (przydomek Screamin’ Jimmy nie wziął się znikąd), niemniej uważana jest za pancerną i niezwykle prostą w serwisie. Liczy sobie troszkę ponad dziewięć litrów pojemności i oferuje około dwustu czterdziestu KM mocy. W tym konkretnym autobusie sparowano ją z czterobiegową przekładnią manualną.

Może nie jedyny, ale pierwszy taki, zobacz

Szacuje się, iż do dnia dzisiejszego przetrwało około dwustu z mniej więcej tysiąca wyprodukowanych Scenicruiserów. Omawiany egzemplarz nie dość, że należy do pierwszej serii produkcyjnej, to jest po prostu pierwszym zbudowanym egzemplarzem, a z fabryki wyjechał w 1954 roku. Już za kilka dni – dokładnie 14 listopada – trafi pod młotek w domu aukcyjnym Mecum.

Po co Ci AmCar, skoro możesz mieć AmBusa?

Zastanawiałeś/-aś się ostatnio nad, no nie wiem, Mustangiem? ‘Vette? A może wspomnianym wyżej Eldorado, albo jakimś innym amerykańskim krążownikiem szos? Masz już jakieś jankeskie cacko i chciał(a)byś kolejne? Nie ograniczaj się zatem. Weź Scenicruisera. Jasne, tanio nie będzie. Mecum nie podaje, co prawda, oczekiwanej ceny, wiadomo jednak, że za nieodrestaurowany egzemplarz ktoś niedawno wołał 50 tysięcy USD. Tu na pewno trzeba będzie wyłożyć znacznie tłustszą sumkę, ale przecież warto. Jest chromowany. Jest huuuge.